Önemli: Bu yazı genel bilgi verir, veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Belirti gösteren bir hayvanı evde ilaçla tedavi etmeye çalışmayın; insan ilaçları kedi ve köpekler için zehirli olabilir. Acil durumda en yakın nöbetçi veterinere başvurun.
Parvovirüs (köpek parvovirüsü, CPV-2), köpeklerde bağırsak duvarına ve kemik iliğine saldırarak şiddetli kusma ve çoğunlukla kanlı ishale yol açan, çok bulaşıcı bir viral hastalıktır. En çok 6 haftalık ile 6 aylık arasındaki aşısız ya da aşı serisi tamamlanmamış yavruları etkiler; aşısız yetişkinler de hastalanabilir. Erken ve yoğun tedaviyle köpeklerin çoğu kurtarılabilir.
Belirtiler
Belirtiler çoğunlukla virüsle karşılaştıktan 3-7 gün sonra başlar:
- Ani halsizlik, oyun oynamama, iştahsızlık
- Ateş ya da ilerleyen dönemde normalin altına düşen vücut ısısı
- Tekrarlayan kusma
- Şiddetli, kötü kokulu ve çoğunlukla kanlı ishal
- Hızlı su kaybı: kuru ve yapışkan diş eti, içe çökmüş gözler
- Karın ağrısı; ağır vakalarda yere yığılma ve şok
Nasıl bulaşır?
Hasta köpek dışkısıyla çok miktarda virüs saçar. Köpekler virüsü ağız yoluyla, hasta köpekle temasla ya da kirlenmiş ortamdan alır.
- Virüs toprakta ve yüzeylerde aylarca canlı kalabilir ve birçok yaygın temizlik ürününe dayanıklıdır.
- Ayakkabılar, eller, mama kapları, tasmalar ve kafesler virüsü taşır.
- Köpek belirtiler başlamadan önce ve iyileştikten sonra bir süre daha virüs saçabilir.
Köpek parvovirüsü insanlara bulaşmaz. Bazı türleri kedilerde de hastalık yapabilir.
Teşhis
Klinikte dışkıdan yapılan hızlı antijen testi çoğunlukla dakikalar içinde sonuç verir. Test hastalığın en başında yanlış negatif, yakın zamanda aşılanan köpekte ise yanlış pozitif çıkabilir. Kan sayımında akyuvar düşüklüğü tanıyı destekler; gerekirse PCR testi yapılır.
Tedavi
Virüsü doğrudan öldüren bir ilaç yoktur. Tedavi, köpeğin bağışıklık sistemi virüsü yenene kadar hayatta kalmasını sağlar ve çoğunlukla hastanede, ayrı bir bölmede yapılır:
- Damar yoluyla sıvı, tuz ve şeker dengesinin düzeltilmesi
- Kusmayı önleyen ve ağrıyı azaltan ilaçlar
- Bağırsaktan kana geçen bakterilere karşı antibiyotik
- Erken beslenme desteği; köpek yemiyorsa tüple besleme
Hastanede yoğun tedavi gören köpeklerin büyük çoğunluğu kurtulur; tedavi edilmeyenlerde ölüm oranı çok yüksektir. Hastaneye yatış mümkün değilse hekim evde sürdürülecek bir tedavi planı yapabilir, ancak başarı şansı daha düşüktür.
Korunma ve aşı
- Karma aşı: Parvovirüs aşısı köpekler için temel aşılardandır. Yavrulara 6-8 haftalıkken başlanır, son doz 16. haftada ya da sonrasında olacak şekilde 2-4 hafta arayla tekrarlanır ve 6-12 ay arasında pekiştirilir. Yavrunuzun tarihlerini aşı takvimi hesaplayıcısıyla görebilirsiniz.
- Aşılar bitene kadar: Yavruyu aşı durumu bilinmeyen köpeklerin yoğun olduğu park, sokak ve köpek alanlarından uzak tutun.
- Temizlik: Hasta köpeğin eşyalarını ayırın; yüzeyleri parvovirüse etkili olduğu belirtilen bir dezenfektanla ya da hekiminizin önerdiği oranda seyreltilmiş çamaşır suyuyla temizleyin.
- Hastalık görülen ev ve bahçe: Virüs uzun süre kaldığı için buraya yalnız aşıları tamamlanmış köpekler alınmalıdır.
Ne zaman hemen veterinere gitmeli?
Parvovirüs şüphesi acil durumdur. Aşağıdakilerden biri varsa beklemeden, gece ise nöbetçi bir kliniğe gidin ve klinik girişinde parvovirüs şüphesini söyleyin:
- Yavru köpekte kusma ya da ishalle birlikte halsizlik
- Kanlı ishal
- Su içmeme ya da içtiğini kusma
- Solgun ya da kuru diş eti, soğuk patiler, yere yığılma
