Önemli: Bu yazı genel bilgi verir, veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Belirti gösteren bir hayvanı evde ilaçla tedavi etmeye çalışmayın; insan ilaçları kedi ve köpekler için zehirli olabilir. Acil durumda en yakın nöbetçi veterinere başvurun.
Gençlik hastalığı (distemper), köpek distemper virüsünün yol açtığı; solunum, sindirim ve sinir sistemini tutan, çok bulaşıcı ve sıklıkla ölümcül bir hastalıktır. Virüs insanlardaki kızamık virüsüyle aynı aileden gelir. En çok aşısız yavruları etkiler; aşısız yetişkin köpekler de hastalanır. Tilki, kurt ve sansar gibi yabani hayvanlar da virüsü taşıyabilir.
Belirtiler
Hastalık çoğunlukla evreler halinde ilerler; her köpekte bütün belirtiler görülmez:
- Başlangıç: Ateş, önce sulu sonra irinli göz ve burun akıntısı, öksürük, halsizlik, iştahsızlık
- Sindirim: Kusma ve ishal, su kaybı
- Deri: Burun ve pati tabanlarında sertleşme ve kalınlaşma
- Sinir sistemi: Kas seğirmeleri (özellikle çenede, sakız çiğner gibi hareketler), nöbet, dengesizlik, felç. Bu belirtiler diğerleri geçtikten haftalar sonra da başlayabilir.
Hastalığı atlatan köpeklerde kalıcı kas seğirmeleri ve diş minesi bozuklukları görülebilir.
Nasıl bulaşır?
- Hasta köpeğin öksürük ve hapşırığıyla saçılan damlacıklar ve vücut salgılarıyla bulaşır.
- Ortak mama ve su kapları da virüsü taşır.
- Hasta köpekler haftalarca, bazen aylarca virüs saçabilir.
- Anne virüsü yavrularına geçirebilir.
Parvovirüsün aksine distemper virüsü ortamda uzun süre yaşamaz ve sıradan dezenfektanlarla kolay ölür; bulaşma çoğunlukla yakın temasla olur. İnsanlara bulaşmaz ve ev kedilerinde hastalık yapmaz.
Teşhis
Veteriner hekim belirtilere ve aşı geçmişine bakar. Göz ya da burun akıntısından, kandan ya da idrardan alınan örnekte PCR ve antijen testleriyle virüs aranır. Yakın zamanda aşılanan köpeklerde bazı testler yanıltıcı sonuç verebilir; sonuçları hekim yorumlar.
Tedavi
Virüsü yok eden bir ilaç yoktur. Destek tedavisi köpeğin hastalığı atlatma şansını artırır:
- Sıvı ve beslenme desteği
- Sık görülen ikincil bakteriyel zatürreye karşı antibiyotik
- Nöbetleri kontrol eden ilaçlar
- Göz ve burun akıntısının temizlenmesi, iyi havalandırılan sıcak bir ortam
- Diğer köpeklere bulaşmasın diye ayrı bakım
Sinir sistemi belirtileri başlayan köpeklerde iyileşme şansı düşer. Belirtileri ağırlaşan ve yaşam kalitesi kalmayan bir köpekte hekim, hayvanın acı çekmemesi için ötanaziyi sizinle konuşabilir.
Korunma ve aşı
- Karma aşı: Distemper aşısı köpekler için temel aşılardandır ve çok etkilidir. Yavru serisi 6-8 haftalıkken başlar, son doz 16. haftada ya da sonrasında yapılır. Tarihleri aşı takvimi hesaplayıcısıyla görebilirsiniz.
- Seri bitene kadar: Yavruyu aşı durumu bilinmeyen köpeklerden uzak tutun.
- Sokaktan alınan köpekler: Eve gelen köpeği muayene ve aşıları tamamlanana kadar diğer köpeklerden ayrı tutun.
Ne zaman hemen veterinere gitmeli?
- Nöbet, kas seğirmeleri, dengesizlik
- Nefes almakta zorlanma
- Yavru köpekte ateşle birlikte göz ve burun akıntısı
- Kusma ya da ishalle birlikte halsizlik, yemeyi bırakma
