Önemli: Bu yazı genel bilgi verir, veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Belirti gösteren bir hayvanı evde ilaçla tedavi etmeye çalışmayın; insan ilaçları kedi ve köpekler için zehirli olabilir. Acil durumda en yakın nöbetçi veterinere başvurun.
FeLV (kedi lösemi virüsü) ve FIV (kedi bağışıklık yetmezliği virüsü), kedinin bağışıklık sistemini zayıflatan iki ayrı retrovirüstür. İkisi de yalnız kedilerde hastalık yapar; insanlara ve köpeklere bulaşmaz. Belirtileri birbirine benzese de seyirleri, bulaşma yolları ve korunma yöntemleri farklıdır.
| Konu | FeLV | FIV |
|---|---|---|
| Başlıca bulaşma | Yakın temas: tükürük, birbirini yalama, ortak kap | Derin ısırık yarası |
| En çok risk altında | Yavru kediler | Dışarı çıkan, kavga eden kısırlaştırılmamış erkekler |
| Seyir | Kalıcı enfeksiyonda çoğunlukla birkaç yıl içinde ağır hastalık | Uzun yıllar belirtisiz; çoğu kedi normal ömrüne yakın yaşar |
| Aşı | Var (isteğe bağlı aşı) | Yaygın kullanılan bir aşı yok |
Belirtiler
Enfekte kedilerin çoğu uzun süre hiçbir belirti göstermez. Bağışıklık zayıfladıkça şunlar görülebilir:
- Kilo kaybı, iştahsızlık, tüylerde matlaşma
- Uzun süren ya da tekrarlayan ateş
- Diş eti iltihabı ve ağızda yaralar
- Sık tekrarlayan solunum yolu, deri, kulak ve idrar yolu enfeksiyonları
- Uzun süren ishal, büyümüş lenf bezleri
- FeLV'de solgun diş etleriyle belirgin kansızlık ve lenfoma gibi tümörler
Nasıl bulaşır?
- FeLV: Tükürük ve burun akıntısıyla, birbirini yalayan, aynı mama ve su kabını, aynı kum kabını paylaşan kediler arasında bulaşır. Isırıkla ve anneden yavruya da geçer. Yavrular yetişkinlere göre çok daha kolay enfekte olur.
- FIV: Çoğunlukla kavgada açılan derin ısırık yarasıyla bulaşır. Aynı evde kavga etmeden yaşayan kediler arasında bulaşma nadirdir.
Teşhis
Klinikte birkaç dakikada sonuç veren kan testleri FeLV antijenini ve FIV antikorunu birlikte arar. Sonuç her zaman kedinin durumuyla birlikte yorumlanır:
- Sağlıklı ve risk taşımayan bir kedide pozitif sonuç, başka bir yöntemle (PCR gibi) doğrulanmalıdır.
- 6 aydan küçük yavrularda FIV testi anneden geçen antikorlar nedeniyle pozitif çıkabilir; test 6 aylıktan sonra tekrarlanır.
- Yakın zamanda virüsle karşılaşmış kedide test henüz negatif olabilir. Hekimler tekrar testi FeLV için en az 30, FIV için en az 60 gün sonra önerir.
Tedavi
Her iki virüsü vücuttan tamamen temizleyen bir tedavi yoktur. Amaç kediyi uzun süre sağlıklı tutmak ve ortaya çıkan hastalıkları erken yakalamaktır:
- Yılda en az iki kez veteriner kontrolü, kan ve idrar tahlili
- Enfeksiyonların, ağız ve diş sorunlarının erken ve eksiksiz tedavisi
- Dengeli beslenme; çiğ et ve çiğ süt vermemek
- Kedinin ev içinde tutulması: hem kendisini enfeksiyonlardan hem de diğer kedileri korur
- Kısırlaştırma: kavga ve dolaşma isteğini azaltır
Korunma ve aşı
- Test: Eve yeni gelen her kediye, özellikle evde başka kedi varsa, FeLV ve FIV testi yaptırın.
- FeLV aşısı: Testi negatif olan, dışarı çıkan ya da durumu bilinmeyen kedilerle temas eden kedilere önerilir; bir yaşından küçük kediler için özellikle önemlidir. Yavrularda zamanlama için aşı takvimine bakabilirsiniz.
- FIV: En etkili korunma kavgaları önlemektir: kısırlaştırma ve kedinin ev içinde yaşaması.
- Pozitif kediyle birlikte yaşam: FIV pozitif bir kedi, kavga etmeyen kedilerle aynı evde çoğunlukla sorunsuz yaşar. FeLV pozitif kedinin ise negatif kedilerden ayrı tutulması önerilir.
Ne zaman hemen veterinere gitmeli?
- Nefes almakta zorlanma
- Beyaz ya da çok solgun diş etleri, aşırı halsizlik
- 24 saatten uzun süre hiç yememe
- Göz akında ya da diş etlerinde sararma
- Nöbet, dengesizlik ya da hızlı kilo kaybı
