Yeni evine gelen bir kedi ya da köpek için her şey yabancıdır: kokular, sesler, insanlar ve günün düzeni. İlk haftayı sakin geçirmek, sonraki ayların temelini atar. Bu yazı, eve geldiği günden ilk veteriner kontrolüne kadar neler bekleyebileceğinizi ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatır.
Eve geldiği ilk gün
Hayvanı kedilerde kapaklı bir taşıma çantasıyla, köpeklerde tasma ve kayışla getirin. Yolda kucakta taşımak kaçma riskini artırır.
- Kedi: Önce tek bir odaya yerleştirin. Kum kabı, su, mama ve saklanabileceği bir kutu ya da yatak o odada olsun. Çantanın kapağını açın ve kendi isteğiyle çıkmasını bekleyin.
- Köpek: Eve girmeden önce kısa bir yürüyüşle tuvaletini yapmasını sağlayın. Sonra kayışla evi gezdirin ve yatağının, su kabının yerini gösterin.
- İlk gün misafir çağırmayın. Evdeki herkes sakin olsun, hayvanın yanına sırayla ve yavaşça yaklaşsın.
Barınak gönüllülerinin sık kullandığı kaba bir ölçüye göre ilk 3 gün hayvan çekingendir, 3 hafta içinde düzeni öğrenir, 3 ay içinde ise kendini evinde hisseder. Bu süreler hayvana göre çok değişir; acele etmeyin.
İlk hafta gün gün
| Gün | Kedi | Köpek |
|---|---|---|
| 1. gün | Tek odada kalır, saklanabilir, az yiyebilir | Kısa yürüyüşler, sakin bir ev, erken uyku |
| 2-3. gün | Odayı keşfeder, kum kabını düzenli kullanır | Mama ve tuvalet saatlerini öğrenmeye başlar |
| 4-5. gün | Kapı açılarak diğer odalara kontrollü geçiş | Kısa süreli yalnız kalma denemeleri |
| 6-7. gün | Oyun saatleri, ilk veteriner kontrolü | Yeni yürüyüş rotaları, ilk veteriner kontrolü |
Beslenme ve tuvalet
İlk günlerde önceki evde yediği mamayı verin. Mamayı değiştirmek isterseniz yeni mamayı 7-10 gün boyunca giderek artan oranda eskisine karıştırın. Ani değişiklik ishale yol açabilir.
- Kedilerde önceki evdeki kum türünü kullanmak, kum kabını hemen benimsemesini kolaylaştırır.
- Köpekleri uyandıktan sonra, yemekten sonra ve oyundan sonra dışarı çıkarın. Dışarıda tuvaletini yaptığında hemen ödüllendirin.
- Evdeki kazaları cezalandırmayın; ceza korkuyu artırır. Kirlenen yeri koku bırakmayan, enzimli bir temizleyiciyle silin.
Yeni ortamda iştahın azalması olağandır. Ancak bir kedi 24 saatten uzun süre hiç yemezse, bir köpek bir günden uzun süre yemezse ya da kusma, ishal ve halsizlik varsa veteriner hekiminize danışın.
Evdeki diğer hayvanlarla tanıştırma
Yeni gelen hayvan veteriner kontrolünden geçmeden evdeki diğer hayvanlarla yakın temas kurmasın. Bazı bulaşıcı hastalıklar ve parazitler belirti vermeden taşınabilir; ayrı tutma süresini hekiminize sorun.
- Kedi ile kedi: Önce kokularını tanıştırın: battaniyelerini değiştirin, kapalı kapının iki yanında besleyin. Sonra kısa ve gözetimli görüşmelere geçin. Bu süreç haftalar sürebilir.
- Köpek ile köpek: İlk karşılaşmayı evin dışında, tarafsız bir alanda, iki köpek de kayışlıyken yan yana yürüyerek yapın.
- Kedi ile köpek: Köpek kayışlı olsun, kedinin kaçabileceği yüksek yerler ve kapılar açık kalsın. Kediyi köpeğe yaklaşmaya zorlamayın.
Düzen ve ev kuralları
Yeni gelen bir hayvan için en güven verici şey, ne olacağını önceden bilmektir. Mama, yürüyüş, oyun ve uyku saatlerini ilk günden sabit tutun. Evdeki herkes aynı kuralları uygulasın: köpek kanepeye çıkmayacaksa bunu bir kişi yasaklayıp diğeri izin vermesin.
- İstenen davranışı hemen ödüllendirin: bir mama tanesi, sevgi sözü ya da kısa bir oyun yeterlidir. Ceza ve bağırma, özellikle geçmişi zor geçmiş hayvanlarda korkuyu ve saklanmayı artırır.
- Hayvanın kendini güvende hissettiği bir dinlenme alanı olsun. Orada uyurken ya da yemek yerken rahatsız edilmesin; çocuklara da bunu anlatın.
- Köpeği kısa sürelerle yalnız bırakarak başlayın ve süreyi yavaş yavaş artırın. Çıkışlarınızı ve dönüşlerinizi abartılı vedalaşmalarla büyütmeyin.
- Kediye tırmalama tahtasını gösterin ve onu kullandığında ödüllendirin. Mobilyayı tırmalaması çoğu zaman uygun bir alternatifin olmamasından kaynaklanır.
İlk veteriner kontrolü
İlk hafta içinde bir veteriner kontrolü yapılmasını öneririz. Yanınıza aşı karnesini ve ilan sahibinden aldığınız sağlık bilgilerini götürün. Hekiminiz genel muayene yapar, aşı ve parazit takvimini planlar, mikroçipi okur. Çip kaydının sizin adınıza güncellenmesini bu ziyarette isteyin.
Şu belirtilerde beklemeden veteriner hekime başvurun:
- Nefes almada zorluk, ağız açık soluma (kedilerde),
- Tekrarlayan kusma ya da kanlı ishal,
- İdrar yapamama ya da kum kabında sık ve sonuçsuz zorlanma (özellikle erkek kedilerde acildir),
- Belirgin halsizlik, yere yığılma, nöbet.
Takip ve destek
TamPati, sahiplendirmeden 1 hafta, 1 ay ve 3 ay sonra size kısa bir hatırlatma gönderir. Hayvanın durumunu bir fotoğraf ve birkaç cümleyle paylaşmanız, ilan sahibinin içini rahatlatır. İzin verirseniz paylaşımınız mutlu sonlar sayfasında yayımlanır.
İlan sahibiyle iletişimi kesmeyin. Hayvanın önceki evdeki alışkanlıkları, sevdiği oyuncak ya da korktuğu sesler gibi küçük bilgiler, ilk haftadaki birçok sorunun çözümünü kolaylaştırır.
Uyum sorunları çoğu zaman birkaç haftada çözülür. Sorun sürerse önce ilan sahibine ve veteriner hekiminize danışın; gerekirse bir davranış uzmanından destek alın. Buna rağmen hayvan evinizde kalamayacaksa hesabınızdaki geri verme adımını kullanın: hayvan ilk sahibine ya da bağlı olduğu barınağa döner. Sahipli hayvanı sokağa bırakmak yasaktır ve hayvanın hayatını tehlikeye atar.
