Köpek sahiplenmek, günlük düzeninizi yıllarca değiştiren bir karardır. Köpekler boylarına ve ırklarına göre çoğunlukla 10 ile 15 yıl yaşar; küçük ırklar genellikle daha uzun ömürlüdür. Bu yazıdaki kontrol listesi, başvurmadan önce zamanınızı, evinizi, bütçenizi ve ailenizi gözden geçirmeniz için hazırlandı.
Zaman ve günlük düzen
Köpeğin en büyük ihtiyacı sizin zamanınızdır. Sahiplenmeden önce bir hafta boyunca gününüzü köpeğiniz varmış gibi planlayın.
- Yetişkin bir köpek günde en az iki, çoğunlukla üç kez dışarı çıkmak ister. Enerjisi yüksek köpekler bunun üzerine koşu, oyun ve zihinsel uğraş ister.
- Yavrular tuvaletlerini uzun süre tutamaz; ilk aylarda birkaç saatte bir dışarı çıkarılmaları gerekir.
- Köpekler sosyal hayvanlardır. Birçok hayvan refahı kuruluşu, yetişkin köpeklerin tek seferde 4 saatten uzun yalnız bırakılmamasını önerir. Daha uzun süre evde değilseniz gün ortası yürüyüşü için birinden destek alın.
- Tatil, iş seyahati ve hastalık gibi durumlarda köpeğe kimin bakacağını şimdiden düşünün.
Hava koşullarını da hesaba katın. Yürüyüşler yağmurda, karda ve yaz sıcağında da sürer. Sıcak günlerde yürüyüşleri sabahın erken ve akşamın geç saatlerine kaydırmanız, asfaltın köpeğin patilerini yakmayacağından emin olmanız gerekir.
Doğru köpeği seçmek
Seçimde ırk ya da görünüşten çok enerji düzeyi ve karakter belirleyicidir. İlan sahibine köpeğin günlük hareket ihtiyacını, yalnız kalmaya, çocuklara ve diğer hayvanlara tepkisini sorun.
| Yaş | Ne beklemelisiniz | Kimlere uygun |
|---|---|---|
| Yavru (2-6 ay) | Tuvalet eğitimi, çiğneme dönemi, sık beslenme ve sosyalleşme | Gün içinde evde vakit geçirebilen, sabırlı aileler |
| Genç (6 ay-2 yaş) | Yüksek enerji, sınırları deneme, düzenli eğitim ihtiyacı | Aktif, eğitime zaman ayırabilenler |
| Yetişkin (2-8 yaş) | Karakteri belli, çoğu zaman tuvalet eğitimi almış | İlk kez köpek sahiplenecekler dahil çoğu ev |
| Yaşlı (yaklaşık 8 yaş ve üzeri) | Sakin, daha sık veteriner kontrolü gerektirebilir | Sakin evler, yaşlı bireyler |
Apartmanda yaşıyorsanız boydan çok enerjiye bakın: düzenli yürüyüşle sakin bir yetişkin köpek apartmana uyum sağlayabilirken enerjisi yüksek küçük bir köpek zorlanabilir. Kırma köpekler de ırk köpekleri kadar iyi birer aile köpeği olur ve barınaklarda yuva arayanların büyük kısmını oluşturur.
Pit Bull Terrier, Japon Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, American Staffordshire Terrier ve American Bully ırkları ile melezlerinin sahiplendirilmesi ve satışı 5199 sayılı Kanun ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2021/48 sayılı Genelgesi'ne göre yasaktır; bu ırklar için ilan verilemez.
Ev hazırlığı ve alışveriş listesi
- Boyuna uygun tasma ya da göğüs tasması ve 1,5-2 metrelik sabit bir gezdirme kayışı.
- Telefon numaranızın yazılı olduğu bir künye.
- Mama ve su kabı, önceki evinde yediği mama.
- Yatak ve köpeğin dinlenebileceği sakin bir köşe.
- Dışkı poşeti, çiğneme oyuncakları ve yavrular için tuvalet pedi.
- Veteriner ziyaretleri ve yolculuklar için uygun bir taşıma kafesi ya da araç emniyet kemeri.
Evi güvenli hale getirin: kabloları toplayın, ilaçları ve temizlik ürünlerini kapalı dolaplara kaldırın. Çikolata, üzüm ve kuru üzüm, ksilitol içeren sakız ve şekerlemeler, soğan ve sarımsak köpekler için zehirlidir. Bahçeniz varsa çitte köpeğin geçebileceği bir boşluk olmadığından emin olun.
Aile, ev sahibi ve komşular
- Evde yaşayan herkesin köpek istediğinden ve görev paylaşımından (yürüyüş, mama, temizlik) emin olun.
- Çocuklarınızla köpeğe nasıl davranılacağını önceden konuşun: uyurken ve yemek yerken rahatsız edilmemesi, kucağa zorla alınmaması gibi.
- Kiradaysanız sözleşmenizi, sitede oturuyorsanız yönetim planını kontrol edin.
- Evde kedi ya da başka bir köpek varsa ilan sahibine köpeğin diğer hayvanlarla geçmişini sorun.
Köpek gelmeden önce ev kurallarında anlaşın: kanepeye ve yatak odasına girip giremeyeceği, nerede yemek yiyeceği, kimin hangi saatte yürüyüşe çıkaracağı. Evdeki herkes aynı kuralları uyguladığında köpek çok daha hızlı öğrenir. Eğitimde ödül temelli yöntemler kullanın; istenen davranışı hemen ödüllendirmek, cezaya göre hem daha etkili hem de köpekle aranızdaki güveni koruyan bir yoldur. Yavru ya da genç bir köpek sahiplenecekseniz ilk aylarda bir eğitmenden destek almayı bütçenize ekleyin.
Sağlık, kayıt ve yasal yükümlülükler
Köpeği teslim alırken aşı karnesini ve varsa veteriner kayıtlarını isteyin, ilk hafta içinde veteriner kontrolü planlayın. Hangi aşıların ne zaman yapılacağına muayeneden sonra veteriner hekiminiz karar verir. Türkiye'de kedi ve köpeklerin kuduza karşı aşılanması yasal bir yükümlülüktür.
5199 sayılı Kanun'a göre köpeklerin mikroçiple işaretlenip kayıt altına alınması zorunludur. Köpeğin çipi varsa kaydın sizin adınıza güncellenmesini isteyin. Kısırlaştırma yapılmamışsa uygun zamanı veteriner hekiminizle konuşun. Ortak alanlarda köpeğinizi kayışla gezdirin ve dışkısını toplayın.
Bütçe
| Kalem | Sıklık |
|---|---|
| Mama, ödül ve dışkı poşeti | Sürekli |
| Aşılar ve genel kontrol | Veteriner hekimin takvimine göre, en az yılda bir |
| İç ve dış parazit uygulaması | Hekimin önerdiği aralıklarla |
| Kısırlaştırma, mikroçip ve kayıt | Bir kez, yapılmamışsa |
| Eğitim desteği | Gerekirse, özellikle yavru ve genç köpeklerde |
| Tüy bakımı ve tıraş | Irka ve tüy tipine göre |
| Bakıcı ya da köpek oteli | Seyahatlerde |
Başvuru ve tanışma
Başvuru formunda evinizi, gününüzü ve deneyiminizi açıkça anlatın. Tanışmada köpekle kısa bir yürüyüşe çıkın, onu farklı durumlarda görmeye çalışın; gerekiyorsa ikinci bir ziyaret isteyin. TamPati üzerinde sahiplendirmede ücret istenmez ve köpek kargoyla gönderilmez; teslim yüz yüze yapılır. Yuva arayan köpekleri köpek sahiplendirme ilanlarında bulabilirsiniz.
