Sokakta tasmalı, temiz ya da insanlara çok alışkın bir kedi veya köpek gördüğünüzde, onu arayan bir ailesi olabilir. Doğru adımlar hayvanın evine hızla dönmesini sağlar; yanlış adımlar ise sahipsiz bir hayvanı alıştığı yerden koparabilir ya da hayvanın yanlış kişiye teslim edilmesine yol açabilir. Bu yazı, bulduğunuz andan sahibine teslim edene kadar izlenecek yolu anlatır.
Sahipli olduğunu nasıl anlarsınız
Kesin bir işaret yoktur, ama şu ipuçları hayvanın bir evden kaçmış olabileceğini gösterir:
- Tasma, künye ya da göğüs tasması takılı olması,
- Temiz ve bakımlı tüy, kesilmiş tırnaklar, iyi beslenmiş bir görünüm,
- İnsanlara doğrudan yaklaşması, kucağa gelmesi, apartman girişlerinin önünde beklemesi,
- Trafikten ve sokak seslerinden belirgin şekilde korkması,
- Bölgede daha önce görülmemiş olması (çevredeki esnafa ve hayvanları besleyen komşulara sorun).
Kulağında küpe ya da kulak ucunda düz bir kesik olan hayvan çoğunlukla belediyenin kısırlaştırıp aşıladıktan sonra yaşadığı yere geri bıraktığı bir sokak hayvanıdır. 5199 sayılı Kanun, sahipsiz hayvanların bu işlemlerden sonra alındıkları ortama bırakılmasını öngörür. Bu hayvanları alıştıkları yerden almayın.
Tek başına bir yavru kedi bulduysanız hemen almayın. Anne kedi çoğu zaman yiyecek aramaya gitmiştir. Birkaç saat uzaktan gözleyin; yavru tehlikedeyse, soğukta kaldıysa ya da anne dönmüyorsa bir veteriner hekime ya da belediyeye danışın.
Hayvanı güvene alın
- Önce kendi güvenliğinizi düşünün. Korkmuş ya da yaralı bir hayvan ısırabilir. Kedileri bir havluya sararak, köpekleri kayışla ve sakin hareketlerle yakalayın.
- Hayvan yaralıysa ya da belirgin şekilde hastaysa doğrudan bir veteriner kliniğine götürün.
- Su verin. İnek sütü vermeyin; kedi ve köpeklerin çoğu laktozu iyi sindiremez ve ishal olabilir.
- Evde başka hayvanınız varsa bulduğunuz hayvanı veteriner kontrolünden geçene kadar ayrı bir odada tutun.
Mikroçip okutun
Türkiye'de kedi ve köpeklerin mikroçiple işaretlenip Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kayıt sistemine kaydedilmesi zorunludur. Bulduğunuz hayvanın çipi varsa, sahibine ulaşmanın en hızlı yolu budur.
- En yakın veteriner kliniğine ya da belediyenin veteriner birimine gidin. Çoğu klinik bulunan hayvanın çipini ücret almadan okur, ama gitmeden önce sormanız iyi olur.
- Çip okunur ve kayıtlıysa klinik ya da belediye sahibine ulaşır. Sahibin iletişim bilgileri gizlilik nedeniyle size verilmeyebilir; bu olağandır.
- Çip yoksa ya da kayıt güncel değilse aramaya bulundu ilanıyla devam edin.
Bulundu ilanı verin
TamPati üzerinde bulundu ilanı ücretsizdir ve 30 gün yayında kalır. Bulduğunuz yeri haritada işaretleyin ve tarihini girin. İlan, aynı ilçede bildirim almayı seçmiş kullanıcılara iletilir; ilan sayfanızda tür, renk, bölge ve tarihe göre benzer kayıp ilanları listelenir.
- Hayvanın tamamının göründüğü net fotoğraflar ekleyin.
- Renk, cins, tasma gibi genel bilgileri yazın, ama bir ayırt edici özelliği saklı tutun.
- Bölgenizdeki kayıp ilanlarını da kendiniz kontrol edin.
- Belediyeye, yakındaki kliniklere ve barınağa da haber verin. Sahibi önce bu yerleri arayabilir.
Sahibini doğrulama
Hayvanı, sahibi olduğunu kanıtlayamayan birine teslim etmeyin. Bulunan hayvanlar ne yazık ki satmak ya da kötü amaçla kullanmak isteyenlerin de hedefi olabilir.
| Ne isteyin | Neden |
|---|---|
| Farklı tarihlerde çekilmiş eski fotoğraflar | Hayvanın uzun süredir o kişiyle yaşadığını gösterir |
| Aşı karnesi ya da pasaport | Çip numarası ve kayıtlar bulduğunuz hayvanla eşleşmelidir |
| Sakladığınız ayırt edici özellik | Yalnızca gerçek sahibi bilir |
| Hayvanın kaybolduğu yer ve tarih | Bulduğunuz yer ve zamanla uyumlu olmalıdır |
Sahibi olduğunu söyleyen kişiyle ilk görüşmede ayrıntıları siz vermeyin, ondan anlatmasını isteyin. Gerçek sahip hayvanın huyunu, sevdiği yiyecekleri ve kaybolduğu günü sizin sormanıza gerek kalmadan anlatır.
Teslimi gündüz, kalabalık bir yerde ya da bir veteriner kliniğinde yapın. Hayvanı teslim etmek için para istemeyin, size para teklif edilirse de bunu teslimin şartı haline getirmeyin.
Sahibi bulunana kadar bakım
Sahibini ararken hayvanı birkaç gün kendi evinizde tutacaksanız şunlara dikkat edin:
- Bir veteriner kontrolü yaptırın. Hekim genel durumunu, parazitleri ve olası yaralanmaları değerlendirir; hayvanın yaşı hakkında da fikir verir.
- Hayvanı ayrı bir odada, kendi su ve mama kabıyla tutun. Kediler için bir kum kabı, köpekler için düzenli kısa yürüyüşler yeterlidir.
- Sahibinin verdiği mamayı bilmediğiniz için mide hassasiyeti olabilir. İlk günlerde az miktarda ve sık aralıklarla besleyin.
- Köpekleri dışarı çıkarırken mutlaka kayış kullanın; yeni bir ortamda tekrar kaçmaları çok kolaydır.
- Bulduğunuz tarihi, yeri, veteriner kontrolünün sonuçlarını ve size ulaşan kişileri not edin. Sahibi çıktığında ya da hayvanı belediyeye teslim etmeniz gerektiğinde bu notlar işe yarar.
Sahibi çıkmazsa
Sahibinin ilanınızı görmesi için zaman tanıyın; kaybolan hayvanların sahipleri bazen günler sonra aramaya başlayabilir. Bu sürede hayvana kendiniz bakamıyorsanız belediyeye ya da bir derneğe danışın veya geçici yuva arayın.
Birkaç hafta geçtiği halde sahibi çıkmazsa hayvanı kendiniz sahiplenebilir ya da bir sahiplendirme ilanı verebilirsiniz. Hayvanı sahiplenecek kişinin, ilk veteriner ziyaretinde mikroçip ve kayıt işlemlerini kendi adına yaptırması gerekir. Bulunan hayvanı satmak ya da karşılığında para istemek yasaktır.
