Mikroçip ve PETVET kaydı nedir, nasıl yapılır?

Türkiye'de kedi ve köpeklerin mikroçiple işaretlenmesi ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın PETVET sistemine kaydedilmesi zorunludur. Kayıt, kaybolan bir hayvanın sahibine ulaşmanın en güvenilir yoludur ve sahiplik bilgisinin resmi kaydını oluşturur. Bu yazıda mikroçipin ne olduğunu, kaydın nasıl yapıldığını ve sahiplendirmede nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.

Mikroçip nedir?

Mikroçip, yaklaşık bir pirinç tanesi büyüklüğünde, biyouyumlu bir kapsül içindeki pasif bir vericidir. Pili yoktur; bir okuyucu yaklaştırıldığında yalnızca kendi numarasını gönderir. Konum bilgisi vermez, hayvanın yerini takip etmez.

• Türkiye'de kullanılan mikroçipler uluslararası ISO 11784 ve 11785 standartlarına uygundur ve 15 hanelidir.
• İlk üç hane çoğunlukla ülke kodunu (Türkiye için 792) ya da 900'lü bir üretici kodunu gösterir.
• Çip, veteriner hekim tarafından enjektörle deri altına uygulanır; kedi ve köpeklerde genellikle boyun bölgesine ya da kürek kemiklerinin arasına yerleştirilir.
• İşlem aşı yapılmasına benzer, kısa sürer ve anestezi gerektirmez.

PETVET nedir?

PETVET, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ev ve süs hayvanları için kullandığı kimlik ve kayıt sistemidir. Veteriner hekimler hayvanı ve sahibini bu sisteme kaydeder. Kayıtta mikroçip numarası, hayvanın türü, ırkı, rengi, cinsiyeti, doğum tarihi ve aşı bilgileri ile sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri birbirine bağlanır.

Mikroçip tek başına bir numaradır; o numaranın kime ait olduğunu gösteren şey PETVET kaydıdır. Bu yüzden çip takılıp kaydı yapılmayan ya da kaydı güncellenmeyen bir hayvan kaybolduğunda sahibine ulaşmak zorlaşır.

Hayvanınızın kayıtlı olup olmadığından emin değilseniz veteriner hekiminiz çipi okutup kaydı sorgulayabilir. Kayıt, sahipliğin belgelenmesinde de işe yarar: hayvanın kime ait olduğu konusunda bir anlaşmazlık çıktığında kayıtlı sahip bilgisi ve aşı geçmişi önemli bir dayanaktır.

Yasal yükümlülük

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda 2021 yılında yapılan değişikliklerle kedi ve köpek sahiplerine hayvanlarını kayıt altına aldırma yükümlülüğü getirilmiştir. Kayıt yükümlülüğüne uymayanlara idari para cezası uygulanabilir. Aynı değişikliklerle sahipli hayvanların terk edilmesi yasaklanmış, ev hayvanlarının izin verilen yerler dışında üretimi ve satışı da yasaklar arasında sayılmıştır.

Kayıt yükümlülüğü yalnızca yeni sahiplenilen hayvanlar için değil, evinizde yıllardır yaşayan kedi ve köpekler için de geçerlidir. Güncel uygulama ve süreler hakkında veteriner hekiminizden ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerinden bilgi alabilirsiniz.

Kayıt nasıl yapılır?

1. Kimliğinizle birlikte hayvanınızı bir veteriner kliniğine götürün.
2. Hekim hayvanı muayene eder; çipi varsa okur, yoksa çipi uygular.
3. Hekim hayvanı ve sizi PETVET'e kaydeder. Bu sırada kimlik, adres ve telefon bilgileriniz alınır.
4. Mikroçip numarası aşı karnesine ya da pasaporta işlenir.
5. Kayıt bilgilerini ve çip numarasını kolay ulaşabileceğiniz bir yerde saklayın.

Çip ve kayıt ücreti kliniğe göre değişir. Bazı belediyeler dönem dönem ücretsiz ya da indirimli mikroçip uygulaması yapar; belediyenizin veteriner birimine sorabilirsiniz.

Süreç kedi ve köpekler için aynıdır. Yavrularda çipin hangi yaşta uygulanacağını aşı takvimiyle birlikte hekiminiz planlar; çoğu zaman ilk aşılarla aynı dönemde yapılır.

Sahiplendirmede sahiplik değişikliği

Çipli bir hayvanı sahiplendiğinizde kayıt eski sahibin adına kalırsa, hayvan kaybolduğunda ulaşılacak kişi siz olmazsınız. Sahiplik değişikliği veteriner hekim aracılığıyla PETVET'e işlenir. İlk veteriner ziyaretinizde bunu isteyin ve gerekli belgeleri önceden kliniğe sorun; önceki sahibin bilgileri ya da onayı istenebilir.

• Barınaktan sahiplenilen hayvanlarda kayıt devri genellikle barınak ya da belediye tarafından yapılır veya yönlendirilir.
• Taşındığınızda ya da telefon numaranız değiştiğinde kaydınızı güncelletin.
• Belgeli satış ilanlarında hayvanın 15 haneli mikroçip numarası ve PETVET numarası zorunludur. Satın almadan önce bu numaraları kendi veteriner hekiminize kontrol ettirin.

Pet pasaportu ve seyahat

PETVET'e kayıtlı kedi ve köpekler için veteriner hekim tarafından evcil hayvan pasaportu düzenlenebilir. Pasaportta mikroçip numarası, sahip bilgileri ve aşı kayıtları yer alır. Yurt içinde birçok veteriner kliniği aşı karnesiyle çalışsa da pasaport, özellikle yurt dışı seyahatlerinde gereken temel belgedir.

• Yurt dışına çıkacak hayvanlarda mikroçipin kuduz aşısından önce ya da aşıyla aynı gün uygulanmış olması istenir. Çipten önce yapılmış kuduz aşısı çoğu ülkede geçerli sayılmaz.
• Avrupa Birliği ülkeleri gibi bazı ülkeler kuduz aşısına ek olarak kandaki antikor düzeyini gösteren bir test ister ve testten sonra belirli bir bekleme süresi uygular.
• Koşullar ülkeye ve zamana göre değiştiği için yola çıkmadan aylar önce veteriner hekiminizle ve gideceğiniz ülkenin resmi kaynaklarıyla planlama yapın.

Sık yapılan hatalar